از ساختمان هی بسیار عجیب و تاریخی سرزمین كرمان است كه ابتدی كار آن نیز مانند سیر نقاط كرمان نامعلوم است . در مورد ین كه ین بنی معظم در چه تاریخی بنا شده ، اطلاع صحیحی نیست، اما می توان اظهار نظر كرد كه ارگ بم نیز مانند سیر بناهی نظامی قدیم و قلعه هی كهن همراه با ساخته شدن شهر بم ساخته شده باشد، زیرا محل دفاعی ین شهرها و در حقیقت شاهرگ حیات آن ، همین دژهی قدیمی بوده كه معمولا در وسط یا كنار شهرها و برفراز بلندی ( كوه ) بنا می شده است . در تواریخ به صورت جسته و گریخته نامی از ارگ و قلعه بم برده شده است ، از جمله در تاریخ گزیده ( حمدالله مستوفی ) آمده : بم از اقلیم سوم است و قلعه ی حصین دارد، هویش از جیرفت خوش تر و میل به گرمی است.
ضیع الدوله در مرآت البلدان در ین خصوص آورده : گویند بم از بناهی بهمن بن اسفندیار است . آبادی بم قلعه ی است در بالی سنگ كه در واقع قلعه خدی آفرین است در میان جلگه بم ، یك تخته سنگ لتفاق افتاده كه اصل ارگ بم را در بالی آن كوه ساخته اند در وسط سنگ در سر كوه چاهی حفر كرده كه چهل گز طناب می خورد و آب شیرین و گوارا دارد.
مساحت كلی ارگ قریب به 6 كیلومتر مربع است و ین از عجیب ترین قلاع قدیمی یران است ، به اندازه یك شهر كوچك . شكل آن به صورت مربع مستطیل و طول آن قریب 300 و عرض آن 200 متر است و مشتمل بر دو قسمت علییی و سفلیی . قسمت علیا در دامنه كوه كه حكومت نشین و مركز فرماندهی و نظامی شهر بوده و قسمت سفلیی كه مسكن رعیا و زارعان محسوب می شده است .

از تنها دروازه ارگ كه وارد می شویم بازاری وجود دارد كه نزدیك به 600 متر طول آن است و آثار دكان هی آن هنوز موجود است در مدخل دروازه دوم شهر ، محوطه ی است كه اصطبل ارگ بوده و نزدیك به دویست اسب در آن جی می گرفتنه اند . دروازه سوم به میدانی منتهی می شود كه معروف به توپخانه است و اطراف آن عمارت دو طبقه نسبتا كوتاهی ساخته شده است . در قسمت چهارم ، عمارتی وجود دارد كه در زیر آن زندان مخوفی است كه زیر زمین طبقه چهارم محسوب می شود . قسمت پنجم كه مرتفع ترین قسمت هاست حاكم نشین و دارالحكومه بوده است تمام ساختمان قلعه از خشت خام ساخته شده . در عمارت فوقانی ، قسمت هیی چون شاه نشین یا دارالحكومه ( در افواه معروف به چهار فصل ) دارد، با چهار دهنه كه هر دهانه آن به عرض 4 متر و به طول 6 متر است و در چهار گوشه آن چهار اتاق وجود دارد.

در پشت چهار فصل ، حمام وجود دارد. محل دیده بان قلعه از سه طبقه تشكیل شده حصار اطراف قلعه هنوز سالم است و معلوم است كه بارها تعمیر شده . از شواهد معماری انجام گرفته در قلعه ین گونه استنباط می شود كه قلعه ارگ در اواخر مختلف مورد استفاده و هم چنین مرمت شده است.

نخستین بازسازی در قلعه ارگ بم در زمان هخامنشیان صورت گرفته است . دومین بازسازی در دوره اشكانی و سومین بازسازی پس از فتح قلعه به دست اردشیر در دوره ساسانی انجام گرفته است . چهارمین بازسازی در زمان محمد الیاس ( 322 قمری - 933 میلادی )، پنجمین در زمان تورانشاه سلجوقی ، ششمین در دوره قراختییان ، هفتمین در یام حكمرانی ( در سال 819 هجری قمری ) و نهمین بازسازی در عهد صفویه صورت گرفته است . البته شواهدی از مرمت در دوره قاجاریه خصوصا در تعمیر حصار اطراف قلعه مشاهده می شود ارگ بم بزرگ ترین بنی خشتی موجود در جهان است كه آثار موجود نشانه ی از عظمت و هنر معماری در ین دیار است.